„Dżoana Fontana”

„Dżoana Fontana”

technika:
wymiary:
rok:

olej oraz akryl na płótnie
80×80 cm
2023

technika: olej oraz akryl na płótnie
wymiary: 80×80 cm
rok: 2023

Obraz „Dżoana fontana” przedstawia postać Joanny d’Arc na tle pociętego płótna zainspirowanego twórczością Lucio Fontany. Pierwowzór bohaterki pochodzi z obrazu Johna Everetta Millaisa, brytyjskiego malarza należącego do stowarzyszenia prerafaelitów, którzy wzorowali się na mistrzach wczesnego włoskiego renesansu.

Postać przedstawiona w kontekście przecięć płótna pokrytego gładko czerwoną farbą nadaje jej nowego wymiaru. Już same obrazy Lucio Fontany wywoływały mnóstwo kontrowersji i były różnie interpretowane. Jego cykl „Concetto spaziale” (Koncepcja przestrzenna) polegał na ingerowaniu w płaszczyznę obrazu poprzez wykonywanie rytmicznych lub pojedynczych nacięć zwanych z włoskiego Tagli (cięcia). W ten sposób zatarł granice między obrazem a rzeźbą, ale również między dziełem sztuki, a otaczającą go przestrzenią. O swoim osiągnięciu mówił: „Moim odkryciem była dziura i to wszystko. Cieszę się, że po takim odkryciu pójdę do grobu”. Tym pracom nadał dodatkowy podtytuł attesa oznaczający oczekiwanie. Choć prace Fontany można interpretować na wiele sposobów to często odnosi się je również do skojarzeń związanych ze zranioną skórą lub z żeńskimi genitaliami.

W tym kontekście postać Joanny d’Arc zdaje się być w tym miejscu umieszczona nieprzypadkowo. Na obrazie przedstawiona jest w zbroi, z mieczem w ręku, jakby to ona wykonała omawiane cięcia, by w walce i znoju tworzyć sztukę. Z drugiej strony to Dziewica Orleańska, by walczyć, musiała ubierać się w męskie ubrania, przyjmować na siebie ciosy, by na koniec ponieść śmierć męczeńską. Dla mnie osobiście jest to odniesienie nasuwające skojarzenia z pozycją kobiet w świecie sztuki. Przez wiele lat nawet nie dopuszczano kobiet do edukacji w tym zakresie, a zdarzały się nawet przypadki, takie jak Zofii Stryjeńskiej, która aby móc studiować była zmuszona przebierać się za mężczyznę. Ale jest jeszcze jedno powiązanie, o którym nie mogę nie wspomnieć. Sygnaturą „L. Fontana” jak zwykł się podpisywać Lucio, jednocześnie mogłaby się podpisywać wybitna artystka okresu manieryzmu – Lavinia Fontana. Była ona jedną z pierwszych kobiet, która osiągnęła spory sukces w dziedzinie sztuki. Jednak dziś twórczość Fontany kojarzy się przede wszystkim z pociętymi obrazami współczesnego artysty. Może właśnie ten podtytuł attesa (oczekiwanie) w tym przypadku daje nadzieję na zmianę.

Tytuł „Dżoana Fontana” wskazuje na to, w jaki sposób współczesna kultura kreuje postać kobiety i jakie są jej wzorce.